Trong thời đại ngày nay, bao bì thực phẩm đóng vai trò quan trọng cho việc bảo quản mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định mua hàng của người tiêu dùng. Theo thống kê của Cục An toàn Thực phẩm Việt Nam, hơn 65% sự cố về chất lượng thực phẩm liên quan đến cách đóng gói và bảo quản không đúng. Điều này cho thấy việc chọn bao bì thực phẩm phù hợp rất quan trọng.
1. Bao bì thực phẩm là gì?
Bao bì thực phẩm là lớp bên ngoài dùng để đóng gói, bảo quản thực phẩm. Nó giúp thực phẩm không bị nhiễm bẩn, giữ được hương vị, màu sắc và chất lượng từ lúc sản xuất đến tận lúc bạn mở ra sử dụng.
Vai trò quan trọng của bao bì thực phẩm:
- Bảo vệ sản phẩm tránh các tác động từ môi trường như bụi bẩn, vi khuẩn, ánh sáng, độ ẩm, nhiệt độ và va đập.
- Thực phẩm tươi lâu hơn khi bao bì giúp ngăn oxy hóa, giữ được hương vị, màu sắc và dinh dưỡng.
- Cung cấp thông tin về thành phần, giá trị dinh dưỡng, ngày sản xuất, hạn sử dụng và hướng dẫn bảo quản, đáp ứng quy định và nhu cầu người tiêu dùng.
- Xây dựng thương hiệu với thiết kế bắt mắt, bao bì tạo ấn tượng thị giác, giúp sản phẩm nổi bật trên kệ hàng và tăng khả năng nhận diện thương hiệu.
Hiểu được vai trò quan trọng này, chúng ta có thể thấy tại sao việc chọn đúng loại bao bì lại cần được nghiên cứu kỹ lưỡng đến vậy.Trong phần tiếp theo, chúng ta sẽ đi sâu về phân loại bao bì thực phẩm phổ biến hiện nay.
2. Phân loại bao bì thực phẩm
2.1. Bao bì nhựa
Bao bì nhựa đang chiếm ưu thế trong ngành thực phẩm nhờ tính linh hoạt và chi phí hợp lý. Chất liệu này bao gồm nhiều loại như PE (polyethylene), PP (polypropylene), PET (polyethylene terephthalate) và PVC (polyvinyl chloride). Mỗi loại sẽ có tính chất riêng biệt, phù hợp với các ứng dụng khác nhau.
- Ưu điểm: Bao bì nhựa nhẹ, dẻo dai, chống thấm nước tốt, chi phí sản xuất thấp và khả năng tái chế cao với một số loại nhựa nhất định.
- Nhược điểm: Vấn đề môi trường nổi cộm khi nhiều loại nhựa khó phân hủy trong tự nhiên, tạo ra rác thải tồn tại hàng trăm năm. Một số loại nhựa kém chất lượng có thể ảnh hưởng lớn đến chất lượng sản phẩm.
Ở Việt Nam, bao bì nhựa vẫn được ưu tiên trong thị trường đóng gói gói thực phẩm. Từ mì gói, bánh kẹo, đồ ăn vặt đến thực phẩm đông lạnh đều sử dụng.
2.2. Bao bì giấy
In bao bì giấy đóng gói thực phẩm đang ngày càng được ưa chuộng nhờ tính thân thiện với môi trường, có thể dễ dàng phân hủy sinh học. Các dạng bao bì giấy thông dụng bao gồm giấy kraft, bìa cứng, giấy tráng và giấy carton.
- Ưu điểm: Bao bì giấy thân thiện với môi trường, dễ tái chế, có tính thẩm mỹ cao. Bề mặt giấy thích hợp cho in ấn chất lượng cao với nhiều màu sắc và chi tiết phức tạp, giúp nâng tầm giá trị thương hiệu.
- Nhược điểm: Bao bì giấy thường không có khả năng chống thấm nước và chống dầu. Khi tiếp xúc với độ ẩm cao hoặc chất lỏng, giấy dễ bị mủn, rách và mất đi độ cứng.
Tại các thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM, xu hướng sử dụng bao bì giấy đang tăng mạnh, đặc biệt trong các chuỗi thức ăn nhanh, quán cà phê và cửa hàng bánh ngọt. Nhiều cửa hàng thậm chí còn sử dụng bao bì giấy như một phần tiếp thị chiến lược, tạo điểm nhấn khác biệt và thu hút khách hàng có ý thức về môi trường.
2.3. Bao bì nhôm
Bao bì nhôm là lựa chọn hàng đầu khi cần bảo quản thực phẩm khỏi ánh sáng và oxy. Bao bì nhôm được sản xuất dưới dạng lá nhôm mỏng, túi nhôm hoặc hộp nhôm.
- Ưu điểm: Bao bì nhôm có tính dẻo cao, chống khí và ánh sáng, có thể kết hợp với các vật liệu khác để tạo thành màng phức hợp.
- Nhược điểm: Chi phí sản xuất bao bì nhôm thường cao hơn so với nhựa và giấy.
Theo thống kê của Bộ Công Thương, mỗi năm Việt Nam tiêu thụ khoảng 50.000 tấn bao bì nhôm, chủ yếu trong ngành thực phẩm và đồ uống. Từ lon bia, nước ngọt đến gói cà phê, trà, bao bì nhôm đã trở thành phổ biến cho các sản phẩm cần bảo quản hương và độ tươi.
